Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση

 

Τα τελευταία χρόνια έχει παρατηρηθεί μια εμφανής αύξηση στον αριθμό των ανθρώπων που υποφέρουν από οπισθοστερνικό καύσος (καούρες) και στην ένταση και διάρκεια των συμπτωμάτων τους. Η αιτία δεν είναι γνωστή και το γεγονός ότι ολοένα και περισσότερα σκευάσματα παρασκευάζονται για την αντιμετώπιση του καύσους αποδεικνύει την έκταση του προβλήματος.

Το οπισθοστερνικό καύσος είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται για την περιγραφή του καύσους που παρατηρείται στο μέσο του θώρακα ακριβώς πίσω από το στέρνο. Εκεί περίπου εντοπίζεται η καρδιά και δεν έχει σχέση με την παθολογία της. Ο πόνος ή το καύσος προέρχεται από τον οισοφάγο που βρίσκεται πίσω από την καρδιά. Ο οισοφάγος είναι ένας μακρύς μυϊκός σωλήνας που προωθεί την τροφή από το στόμα στο στομάχι. Αυτό απαιτεί μια συντονισμένη αλληλοδιάδοχη σύσπαση και χαλάρωση του οισοφάγου (περίσταλση).

Φυσιολογικά το σημείο συμβολής του οισοφάγου με το στομάχι βρίσκεται συνεχώς σε σύσπαση και χαλαρώνει μόνο παροδικά για να επιτραπεί η είσοδος της τροφής στο στομάχι. Αυτή η περιοχή ονομάζεται κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας (ΚΟΣ). Ο ΚΟΣ αποτρέπει την παλινδρόμηση του οξέος, που παράγεται στο στομάχι για την πέψη της τροφής. Το στομάχι έχει ειδικό βλεννογόνο που είναι ανθεκτικός στο γαστρικό οξύ. Αντιθέτως, ο βλεννογόνος του οισοφάγου δεν είναι ανθεκτικός και διαβρώνεται εύκολα από το οξύ αυτό. Ο επιστημονικός όρος για το οπισθοστερνικό καύσος είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ).

Ο καθένας μπορεί να έχει ανά διαστήματα ήπια επεισόδια οπισθοστερνικού καύσους. Δεν είναι φυσιολογικό όταν αυτά παρουσιάζονται πολλές φορές το 24ωρο, πολλές φορές τον μήνα ή όταν προκαλείται δυσκολία στην κατάποση, βράγχος φωνής, βήχας ή αιμορραγία. Όταν το οξύ φτάνει μέχρι και τη μεσότητα του οισοφάγου συνήθως υπάρχει οπισθοστερνικό καύσος. Παρ’όλα αυτά μπορεί να φτάσει μέχρι το ύψος της στοματικής κοιλότητας με αποτέλεσμα πολλοί να έχουν μία πικρή ή όξινη γεύση. Σ’αυτήν την περίπτωση είναι δυνατό το γαστρικό οξύ να εισέλθει στο λάρυγγα, στις φωνητικές χορδές ή ακόμα πιο βαθειά στην τραχεία και στις κυψελίδες. Συχνή επαφή του οξέος με το λάρυγγα μπορεί να προκαλέσει λαρυγγίτιδα και βράγχος φωνής ενώ με την τραχεία μπορεί να προκαλέσει επίμονο βήχα. Γενικά το βράγχος ή ο βήχας αναπτύσσονται χωρίς πόνο.

Σε μερικούς ασθενείς ο ΚΟΣ εξασθενεί για άγνωστη μέχρι στιγμής αιτία. Όταν συμβαίνει αυτό ο φυσιολογικός φραγμός που υπάρχει μεταξύ οισοφάγου και στομάχου χάνεται. Καθώς το οξύ συνεχίζει να ερεθίζει ή να διαβρώνει τον κατώτερο οισοφάγο υπάρχει ελάττωση του περισταλτισμού στο τμήμα αυτό του οισοφάγου. Αυτό επιτρέπει την μεγαλύτερη επαφή του οξέος με τον βλεννογόνο του οισοφάγου προκαλώντας δριμύτερη διάβρωση. Τελικά, στο σημείο του βλεννογόνου που έχει επανειλημμένα προσβληθεί εμφανίζεται μια ουλή. Η συνεχής ουλοποίηση οδηγεί σε περιορισμό του εύρους του κατώτερου οισοφάγου γνωστή και ως στένωση. Καθώς η στένωση μεγαλώνει, η τροφή ¨φρακάρει¨ στον κατώτερο οισοφάγο. Αρχικά οι στενώσεις μπορεί να διασταλλούν με την είσοδο μεγαλύτερων σε διάμετρο διαστολείς. Όσο περνάει ο καιρός οι στενώσεις μπορεί να γίνουν ισχυρές και να καθίσταται επικίνδυνη η διαστολή τους. Μερικές φορές το έγκαυμα που προκαλείται στον βλεννογόνο είναι τόσο σοβαρό, ώστε να δημιουργούνται έλκη στην περιοχή που μπορεί να οδηγήσουν σε αιμορραγία όπως επίσης και σε όψιμη ουλοποίηση.

Οι περισσότεροι ασθενείς με ΓΟΠ έχουν και διαφραγματοκήλη. Πρόκειται για είσοδο τμήματος του στομάχου, που φυσιολογικά είναι εντός της κοιλιάς, στον θώρακα. Έχοντας κάποιος όμως διαφραγματοκήλη δεν σημαίνει και ότι έχει ΓΟΠ. Οι περισσότεροι ασθενείς με διαφραγματοκήλη δεν έχουν ΓΟΠ. Σε αντίθεση με τις βουβωνοκήλες οι διαφραγματοκήλες σύχνα δεν χρειάζονται αποκατάσταση.

Αρχική αντιμετώπιση

Η αρχική αντιμετώπιση του σοβαρού οπισθοστερνικού καύσους ή ΓΟΠ είναι η αλλαγή στις καθημερινές συνήθειες. Ορισμένες τροφές αυξάνουν την έκκριση του γαστρικού οξέος ή ελαττώνουν τον τόνο του ΚΟΣ και θα πρέπει να αποφεύγονται. Αυτές είναι:

  • Τροφές που περιέχουν καφεϊνη οπως οι σοκολάτες, καφές, τσάι, κόλα
  • Τηγανητά και λιπαρά φαγητά, πικάντικα και όξινα όπως εσπεριδοειδή και ντομάτες
  • Κρεμμύδι
  • Μέντα
  • Μικρά γεύματα είναι προτιμώτερα των μεγάλων, και μετά το γεύμα είναι καλό να μην ξαπλώνει, σκύβει ή να κοιμάται κανείς για τουλάχιστον 3 ώρες
  • Το κάπνισμα και το αλκοόλ αυξάνει σταδιακά την παραγωγή γαστρικού οξέος. Επίσης το αλκοόλ μειώνει την πίεση του ΚΟΣ. Οπότε το αλκοόλ και το κάπνισμα πρέπει να διακοπούν. Προσοχή στα σκευάσματα που περιέχουν αλκοόλ ή καφεϊνη.
  • Το υπερβολικό βάρος, ειδικά στην κοιλιά, αυξάνει την πίεση στο στομάχι και προκαλεί μεγαλύτερη παλινδρόμηση οξέος. Η στενή ένδυση και το συχνό σκύψιμο επίσης μπορεί να προκαλέσει παλινδρόμηση. Στον ύπνο η παλινδρόμηση μπορεί να αποτραπεί όταν το κεφάλι είναι ανασηκωμένο κατά 15 εκ.

Εάν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τις αλλαγές στην καθημερινότητα είναι καλό να επισκεφτεί κάποιος τον γιατρό. Ο κωλικός χοληφόρων, το γαστροδωδεκαδακτυλικό έλκος, η γαστρίτιδα ή η στένωση των αρτηριών της καρδιάς (στεφανιαία νόσος) μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα παρόμοια του οπισθοστερνικού καύσους.

Ο γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει σκευάσματα που ελαττώνουν την παραγωγή του γαστρικού οξέος ή που αυξάνουν τον περισταλτισμό του οισοφάγου, ή να σας παραπέμψει σε έναν γαστρεντρολόγο.

Διάγνωση – εκτίμηση

Οι γαστρεντερολόγοι είναι αυτοί που ειδεικεύονται σε θέματα του γαστρεντερικού συστήματος. Οι μέθοδοι για την διάγνωση της ΓΟΠ είναι:

  • Απεικόνιση ανώτερου γαστρεντερικού με βάριο. Με την κατάποση υγρού με γεύση σαν κιμωλία γίνεται δυνατή η απεικόνιση του οισοφάγου και του στομάχου με ακτινογραφίες
  • Οισοφαγογαστροδωδεκαδακτυλοσκόπηση. Ένα εύκαμπτο ενδοσκόπιο μέσω του στόματος προωθείται στον οισοφάγο, στο στομάχι και στο δωδεκαδάκτυλο. Επιτρέπει την απεικόνιση και εκτίμηση της σοβαρότητας πιθανών διαβρώσεων των παραπάνω οργάνων. Ο γαστρεντερολόγος μπορεί να λάβει δείγμα από το σημείο των διαβρώσεων (βιοψία). Κατά τη διαδικασία αυτή οι ασθενείς βρίσκονται υπό ελαφρά ναρκωση.
  • Μανομετρία οισοφάγου. Ένας σωλήνας παρόμοιος του ενδοσκοπίου εισέρχεται στον οισοφάγο μέχρι να φτάσει στο στομάχι και ζητείται να εκτελεσθεί καταποτική κίνηση. Λαμβάνονται μετρήσεις των πιέσεων στην περιοχή και εκτιμάται με αυτόν τον τρόπο η περισταλτικότητα του οισοφάγου.
  • Hμετρία. Ένας λεπτός σωλήνας εισέρχεται μέσω της μύτης στο στομάχι. Εκεί παραμένει για 24 ώρες κατά την διάρκεια των οποίων καταγράφεται πόσο συχνά παλινδρομεί το οξύ στον οισοφάγο και πόσο διάστημα παραμένει εκεί όταν αυτό συμβαίνει.

Θεραπεία

Όταν οι αλλαγές στην καθημερινότητα δεν βοηθούν στην ύφεση των συμπτωμάτων της ΓΟΠ, είναι αναγκαία η χρήση φαρμακευτικών σκευασμάτων. Τα πρώτα που χρησιμοποιούνται είναι οι Η2-ανταγωνιστές, που καταστέλλουν την παραγωγή του οξέος από το στομάχι (Zantac, Lumaren). Αν και αυτά δεν είναι αποτελεσματικά προστίθεται ένα φάρμακο που αυξάνει τον περισταλτισμό και πιθανό να αυξάνει και τον τόνο του ΚΟΣ. Στις περιπτώσεις που τα συμπτώματα εμμένουν, οι Η2-ανταγωνιστές αντικαθιστώνται από αναστολείς αντλίας πρωτονίων που προκαλούν μεγαλύτερη καταστολή της γαστρικής έκκρισης (Losec, Nexium, Controloc, Laprazol, Pariet).

Χειρουργική θεραπεία

Αυτοί που δεν θεραπεύονται με τις αλλαγές στην καθημερινότητα και την φαρμακευτική θεραπεία θα πρέπει να σκεφτούν το ενδεχόμενο μιας επέμβασης για την θεραπεία της ΓΟΠ. Η λεγόμενη θολοπτύχωση περιλαμβάνει την περιέλιξη του ανώτερου τμήματος του στομάχου γύρω από τον οισοφάγο (σαν το κασκόλ γύρω από τον λαιμό).Η θολοπτύχωση επαναφέρει την πίεση του ΚΟΣ στο φυσιολογικό. Σε σχεδόν όλους τους ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε αυτήν την επέμβαση το οπισθοστερνικό καύσος εξαφανίζεται.

Οι περισσότεροι θα έχουν πρόβλημα με την κατάποση που διαρκεί 1 με 3 βδομάδες.Ο καλύτερος τρόπος να διενεργηθεί η επέμβαση είναι λαπαροσκοπικά υπό γενική αναισθησία με τον ασθενή να παραμένει στο νοσοκομείο 1-2 μέρες.Όπως και οι ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή, σε λιγότερο από μία βδομάδα μπορεί να επιστρέψει στις φυσιολογικές του δραστηριότητες. Επειδή η επέμβαση διενεργείται λαπαροσκοπικά εκτελούνται τέσσερις τομές του ενός εκατοστού και μία των δύο εκατοστών.Υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού του σπλήνα, ήπατος, οισοφάγου ή στομάχου που μπορεί να οδηγήσει σε αιμορραγία ή επιμόλυνση. Αυτοί οι τραυματισμοί είναι συνήθως αντιμετωπίσιμοι.Μερκές φορές μπορεί  να χρειαστεί αφαίρεση του σπλήνα (σπληνεκτομή). Επίσης, υπάρχει το ενδεχόμενο να μην υπάρχει πλήρης εξάλειψη των συμπτωμάτων της ΓΟΠ, να παραταθεί ο χρόνος δυσκολίας στις καταποτικές κινήσεις ή να υπάρξει αδυναμία εμέτου εάν αυτό χρειαστεί να γίνει.

Λαπαροσκοπική Xειρουργική
είναι η τεχνολογικά εξελιγμένη χειρουργική που επιτρέπει...

Εμπειρίες ασθενών

My personal experience has been great. I would highly recommend this clinic, the doctors and nurses. The facilities are very clean and comfortable. The information and pre-op is extremely detailed. I felt comfortable and in good hands throughout my entire stay. Well worth the money.
S. Dodson
|
Lost over 116 pounds in 10 months with the vertical sleeve gastrectomy